Mẫu hạm Liêu Ninh của Trung Quốc tập trận với các tàu hộ tống. (Hình: AFP/Getty Images)
Phát biểu trong cuộc hội thảo hôm 1 Tháng Sáu, 2018 tại American Enterprise Institute ở thủ đô Washington về vấn đề Biển Đông được tường thuật trên tap chí của Viện Nghiên Cứu Hải Quân Hoa Kỳ (USNI), trung tướng Thủy Quân Lục Chiến hồi hưu Wallace "Chip" Gregson cho rằng, các chuyến tuần tra "tự do hải hành" của các chiến hạm Mỹ chẳng làm được bao nhiêu để bảo vệ các quyền hải hành của lực lượng Mỹ cũng như quyền của các nước bạn trong khu vực như Việt Nam, Philippines.
"Tất cả mọi tàu (thực hiện tuần tra tự do hải hành) đều bị tàu Trung Quốc bám theo. Điều này chứng tỏ Trung Quốc có khả năng phản ứng nhanh chóng ở khu vực mà Trung Quốc tự nhận là của họ," ông Gregson nói.
Theo ông, sự thách đố quyền tự do hải hành tại khu vực có nhiều nước khác nhau cùng tuyên bố chủ quyền cần được kiểm soát. Nếu không, các đồng minh sẽ phải miễn cưỡng phải hợp tác với Bắc Kinh vì không có sự hiện diện thường xuyên của lực lượng Mỹ.
Trong cuộc hội thảo nói trên, theo bài tường thuật của USNI, nhiều chuyên viên về an ninh khu vực biển Ấn Độ-Thái Bình Dương đều cho rằng Bắc Kinh coi như đã kiểm soát Biển Đông trên thực tế qua sự phối hợp của hải quân, cảnh sát biển và các tàu đánh cá võ trang với một hệ thống đảo và đảo nhân tạo nay đã biến thành các căn cứ quân sự khổng lồ trên biển.
Hệ quả của sự kiểm soát đó bao trùm toàn diện trên mọi mặt từ quân sự, kinh tế đến ngoại giao cho cả nước Mỹ và các đối tác cũng như đồng minh trong khu vực.
Theo ý kiến của ông Gregson, nước Mỹ quyết định rút khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) là "đòn rất tai hại" vì nó mở đường cho Trung Quốc trám vào lỗ hổng đầu tư và thương mại qua các chương trình tài trợ cho các dự án phát triển hạ tầng nhằm đẩy ảnh hưởng của Mỹ ra ngoài.
Ông nói thêm rằng việc Mỹ mới loan báo áp thêm thuế quan với sắt thép lại càng làm tăng thêm sự bất hòa với các nước vốn có mối quan hệ ổn định và cùng chia xẻ mục đích chung với Mỹ.
Cuộc hội thảo ở Washington diễn ra khi có diễn đàn an ninh khu vực Á Châu Thái Bình Dương diễn ra ở Singapore mà nhiều nước đã gửi đại diện tới phát biểu. Đại diện Mỹ, Bộ Trưởng Quốc Phòng James Mattis tố cáo Bắc Kinh dùng lực lượng hùng mạnh và quân sự hóa các chuỗi đảo trên Biển Đông để bắt nạt các nước nhỏ phía Nam.
Dịp này, ông Mattis cảnh cáo rằng nước Mỹ sẽ "đấu tranh mạnh mẽ ở những nơi chúng tôi phải cạnh tranh và dĩ nhiên, chúng tôi nhìn nhận bất cứ trật tự ổn định nào của khu vực biển Ấn Độ -Thái Bình Dương cũng có vai trò của Trung Quốc."
Trước khi có diễn đàn ở Singapore không bao lâu, Trung Quốc đưa thêm một số hỏa tiễn phòng không tầm xa đến đảo Phú Lâm, quần đảo Hoàng Sa và cho máy bay ném bom tầm xa đến tập luyện lên xuống trên phi đạo của đảo.
Trong Tháng Tư, Bắc Kinh đưa cả hàng không mẫu hạm cùng một đoàn chiến hạm tập trận trên Biển Đông không ngoài mục đích biểu dương sức mạnh, đe dọa láng giềng.
Nguồn: INFONET
